Theo Nghị định, những trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 39 của Luật BHXH năm 2025 sẽ không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc và BHTN nếu thuộc các lý do bất khả kháng được cơ quan có thẩm quyền công bố. Những lý do này bao gồm thiên tai nghiêm trọng như bão, lũ, ngập lụt, động đất, hỏa hoạn lớn, hạn hán kéo dài và các loại thiên tai khác gây thiệt hại trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan Nhà nước công bố làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động và khả năng tài chính của doanh nghiệp; các tình trạng khẩn cấp theo quy định pháp luật gây tác động đột xuất, bất ngờ đến cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng lao động; cùng các sự kiện bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật dân sự. Việc xác định rõ các trường hợp này giúp tạo cơ sở pháp lý minh bạch, hài hòa giữa yêu cầu thu đúng, thu đủ với việc hỗ trợ doanh nghiệp trong những bối cảnh khó khăn khách quan.

       Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc tổ chức triển khai. Bộ Nội vụ có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra quá trình thực hiện. Bảo hiểm xã hội Việt Nam, thuộc Bộ Tài chính, được giao xác định và theo dõi người lao động, người sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và BHTN; đôn đốc và hướng dẫn việc lập hồ sơ đăng ký tham gia; đồng thời tổ chức thu, chi các chế độ BHXH, BHTN theo quy định pháp luật. Cơ quan BHXH cũng có nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc thực hiện chính sách theo Nghị định này và các văn bản pháp luật liên quan.

       Nghị định số 274/2025/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong hành lang pháp lý về BHXH và BHTN, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động. Các quy định cụ thể, rõ ràng sẽ giúp hạn chế tình trạng chậm đóng, trốn đóng, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng quy định./.